Inmiddels al een vertrouwd gezicht in ons museum: de open bijwagen 600 uit Amsterdam. Ook deze zomer kunnen bezoekers erin rondrijden.

Tekst en foto van Diederik Menting

Inzet bij mooi weer

Ook dit jaar was het weer mogelijk om gratis gebruik te maken van de open aanhanger uit Amsterdam. Deze was zeer geliefd onder de bezoekers, zo bleek uit het bezoekersonderzoek van 2024. De open aanhanger zal vanaf zaterdag 7 juni bij mooi weer gaan rijden.

In juli en augustus gaan we in ieder geval op donderdag en zaterdag met deze open bijwagen rijden. Bij mooi weer en ruimte in de beschikbaarheid van onze vrijwilligers zullen we de inzet verhogen.

Achtergrondinformatie

Dit rijtuig is een replica, in 2000 gebouwd door medewerkers van de Stichting Rijdend Elektrisch Tram Museum.

In 1893 werden door de Amsterdamse Omnibus Maatschappij een groot aantal open paardentramrijtuigen in dienst gesteld. Na de omzetting van het bedrijf in Gemeente Tram Amsterdam kwam de Gemeentetram dan ook in het bezit van een groot aantal paardentramrijrijtuigen.

Bijna 200 van deze paardentramrijtuigen werden geschikt gemaakt voor de dienst achter de elektrische motorrijtuigen. Zo ook het aanhangrijtuig 211, wat in 1914 vernummerd werd in 600 en deel uitmaakte van de deelserie 597 - 600 (ex AOM 208 - 211). De gehele serie open aanhangrijtuigen van dit type omvatte de nummers 566 - 600. In deze rijtuigen was plaats voor 22 zittende en 18 staande passagiers.

De 600 werd in 1937 gemoderniseerd en werd pas in de loop van 1943 buiten dienst gesteld, om in 1948 te worden gesloopt. Van de serie werden de nummers 589 - 593 verkocht aan Nijmegen, die ze na ze te verbouwen in dienst stelde als GTN 201 - 205.

Het gemis van een zo karakteristiek rijtuig was in 1990 aanleiding voor één van onze (oud-)collega's om de mogelijkheden voor de herbouw van een dergelijk rijtuig na te gaan. In 1975 waren al de restanten teruggevonden van de vergelijkbare 606 en opgeslagen, in afwachting van verdere beslissingen. Het werd echter een complete herbouw van dit unieke rijtuig.

Groninger tram tijdelijk in Openluchtmuseum

 

Wij hebben tijdelijk een tram uit Groningen op bezoek. Het gaat om de GTG 41. Deze tram is normaliter gehuisvest in Amsterdam bij de museumtramlijn. Collectie - Electrische Museumtramlijn Amsterdam

Groningen in Arnhem

De laatste spoorvernieuwing in het Openluchtmuseum t.h.v. de tramremise van afgelopen februari is mede mogelijk gemaakt door onze collega’s uit Amsterdam. Wij hebben daar gratis 40 meter (nieuw) tramspoor van gekregen. Als tegenprestatie geven wij de GTG 41 uit hun collectie een schilderbeurt. Als we daarmee klaar zijn kunnen wij ermee gaan rijden. De tram is al geschuurd in Amsterdam en staat nu in onze remise in Arnhem.

Met deze tijdelijke extra motorwagen uit Groningen laten we straks weer iets totaal nieuws zien dat aansluit bij onze presentatie in de tramremise. Een tram die gereden heeft op een buitenlijn van een stad (vandaar de twee koplampen!).

De GTG 41

De motorwagen is een replica, ontstaan uit een Haagse motorwagen (de 267) die uit dezelfde bouwserie als de GTG 36 t/m 42 bij HAWA stamt. De originele motorwagen 41 maakte deel uit van de door de HAWA aan de Gemeente Tram Groningen geleverde serie 36-42. Toen het Gemeentelijk Vervoerbedrijf Groningen zijn 75-jarig bestaan zou vieren in 1981, betreurde men het feit dat er van de Groninger tram niets meer bewaard was gebleven. 

Op 22 november 1980 verhuisde de Haagse H16 op verzoek naar Groningen, waar deze in enkele maanden tijd werd omgetoverd tot de roomgele Groningse motorwagen 41. Het motorrijtuig is nu normaal- in plaats van metersporig. Bij de jubileumviering in maart 1981 stond de tram naast de Martinitoren.

De Gemeentetram Groningen

Op 1 maart 1906 werd te Groningen de Gemeentetram Groningen (GTG) opgericht. Dit nieuwe gemeentebedrijf nam de bestaande paardentramlijnen over en voerde elektrische trams in. Op 1 maart 1910 opende de GTG de eerste twee stadstramlijnen. Dit waren de lijnen 1 en 3: Halte SS (Noorderstation) – Groote Markt – Heereweg en van de Grote Markt naar het Hoofdstation. Een maand later, op 1 april 1910, werd lijn 2 geopend, in 1915 lijn 4. Het lijnennet van de GTG werd in 1921 gecompleteerd met de buitenlijn, lijn 5, die de Grote Markt via de Heereweg ging verbinden met Haren, Glimmen en station De Punt. Op die lijn reed oorspronkelijk de GTG 41.

Vanaf 1927 kromp het tramnet alweer. Eerst door de komst van de trolleybus, die de lijnen 2 en 4 verving en in 1939 door de opheffing van de tramlijn Groningen – Haren – De Punt. De lijnen 1 en 3 bleven, met een onderbreking van enkele maanden in de winter 1944-’45, in dienst tot 13 december 1949. Daarna werden ook zij vervangen door de Groningse trolleybus.

In de stad Groningen werd in 2006 een plan gepresenteerd voor twee stadstramlijnen in de stad. In 2007 werd dit plan uitgebreid met regiotramverbindingen tussen Groningen en omliggende plaatsen, via het bestaande spoor. De voorbereidingen voor de aanleg waren al voltooid, maar in december 2012 werd het plan alsnog geschrapt.

Tekst: Diederik Menting.

NIK als tram coördinator

 

Nik | tramcoördinator

Ik breng jullie bij deze graag op de hoogte dat collega Nik Pelgrim na een succesvolle stage bij onze tramdienst, vanaf 1 februari de functie van junior tramcoördinator vervult voor 24 uur per week.  Aldus Diederick Menting.

Foto Diederick Menting

Museum tot 9 februari in winterslaap voor onze bezoekers

Na een (ondanks de vele regen) succesvolle winteropenstelling met kermis en rolschaatsbaan, is het nu tijd om alles af te breken en het museumpark klaar te maken voor een nieuw seizoen.

Kortom er wordt hard gewerkt de komende weken maar het museum is volledig gesloten voor onze bezoekers tot 10 februari 2024.

We hebben het winterseizoen ook officieel afgesloten op maandag 15 januari 2024 in de Loods Goes met alle medewerkers, aan elkaar gepraat door onze trambaas Diederik Menting.

Terwijl ik op weg ben naar de Loods Goes in het verder geheel verlaten museumpark, kan ik bijgaande winterfoto maken van een museum in winterslaap.

Afscheid van Rob van Oostenrijk en Fred d'Harvant

 Rob van Oostenrijk en Fred d'Harvant, die beiden vanaf de start bij het trambedrijf in het Openluchtmuseum betrokken zijn, nemen met pijn in het hart afscheid van ons museum .

In de Arnhemse Koerier van 20 januari 2024 staat hun geschiedenis beschreven.

Hopelijk zien we jullie toch nog vaak terug in ons mooie museum en bij het trambedrijf.

Klik op de foto voor een vergroting.

 Bovenleidingwagen

Al best wat jaren waren wij op zoek naar een mogelijkheid om zelf wat onderhoud/schoonmaak werkzaamheden te kunnen verrichten aan de trambovenleiding. Ook in geval van storingen waren wij erg afhankelijk van externe partijen. Door de goede contacten met de HTM (Haagse Tramweg Maatschappij) kan ik met veel plezier melden dat de HTM bovenleidingwagen 34 schenkt aan ons museum.

foto en tekst: Diederik Menting

Insporen

Deze wagen heeft de mogelijkheid om met een apart onderstel (midden onder de wagen) in te sporen in het tramspoor. Door de aanwezigheid van het bordes achter op de wagen wat omhoog kan en zwenken kunnen we nu over al bij.

Andere werkzaamheden

Deze wagen is ook in te zetten voor andere museum werkzaamheden dan tram (bijvoorbeeld legen van dakgoten).

Railreiniger helpt bij herfstbladeren

 

Foto Diederik Menting

Heb jij deze tram al een keer in de remise gezien? 🤔

De bladeren vallen van de bomen en net als de NS hebben wij soms last van blad op de rails. De rails wordt spekglad waardoor de tram gaat slippen of glijden. Gelukkig zijn onze Trambestuurders goed getraind om hier mee om te gaan en houden zij de Tram elk jaar weer op het juiste spoor.

Dit doen de Trambestuurders niet alleen, gelukkig heeft het museum de railreiniger uit Amsterdam in de collectie. Die maakt de trambaan mooi schoon, dit is in de herfst geen overbodige luxe. Vroeger werd deze railreiniger RR3 gebruikt in Amsterdam om het tramnet schoon te houden. Tegenwoordig worden daar vrachtauto's met spoorwielen voor gebruikt.

De RR3 heeft een grote stofzuiger om al het zand en blad op te zuigen en op te slaan in een grote tank. Beitels om de groeven van het spoor schoon te krabben, roterende borstels en een blaasinstallatie om al het blad van de weg te blazen.

Diederik Menting.